Stel je vraagChatStel je vraagChat
Ga naar de inhoud
9.3 uit 1496 beoordelingen
|
Een houten tuintafel onderhoud je door hem twee keer per jaar schoon te maken met groene zeep en hem daarna te behandelen met olie of beits. Hoe je dat precies doet en hoe vaak, hangt af van de afwerking van je tafel en de houtsoort. Gebruik je de verkeerde methode, dan beschadig je de beschermlaag of sluit je vocht op in het hout.
De afwerking van je tafel bepaalt alles: welk schoonmaakmiddel je mag gebruiken, hoe je hem behandelt en wat je kunt doen als hij verweerd is. Gebruik je de verkeerde methode, dan beschadig je de beschermlaag of sluit je vocht in het hout op.
Druppel een paar druppels water op het tafelblad. Trekt het water direct in? Dan is de tafel onbehandeld of toe aan een nieuwe oliebeurt. Blijft het water als parels liggen? Dan zit er nog een actieve beschermlaag op, olie of lak. Twijfel je? Kijk naar de glans: onbehandeld hout is mat en droog, geolied hout heeft een lichte satijnglans, gelakt hout heeft een duidelijkere filmlaag en voelt harder aan.
Mat, droog aanvoelend. Water trekt direct in. Hout vergrijst snel en is gevoelig voor vlekken.
Belangrijk: Is je tafel ooit in de olie gezet? Dan kun je er geen lak of beits overheen aanbrengen zonder volledig af te schuren. De olie zit in het hout en verhindert hechting van filmvormende producten. Wie dit overslaat krijgt een ongelijkmatige laag die loslaat.
Groene zeep en lauwwarm water zijn het vertrekpunt voor alle houten tuintafels, maar de uitwerking verschilt per afwerking. Altijd met de houtnerf mee werken, nooit dwars erop. En nooit een hogedrukspuit gebruiken: die spuit de houtnerf open en maakt het oppervlak blijvend ruw.
Maak een oplossing van groene zeep met een schepje soda (geen baking soda) in lauwwarm water. Gebruik een harde borstel en schrobber met de nerf mee. Spoel grondig af met schoon water en laat de tafel daarna volledig opdrogen, liefst op een zonnige dag. Vlekken die dieper zijn ingetrokken kun je licht opschuren met fijn schuurpapier (P180). Schuur daarna de hele tafel egaal zodat er geen kleurverschil ontstaat.
Groene zeep opgelost in lauwwarm water, aangebracht met een zachte doek die je goed uitwringt. Niet te nat: overtollig water trekt in het hout en laat kringen achter. Bij hardnekkige vlekken mag je een fijn schuursponsje gebruiken, maar bedenk dat je daarna de hele tafel opnieuw moet oliën. Door het schuursponsje beschadig je de olielaag op die plek, wat een kleurverschil geeft als je alleen dat stukje bijwerkt.
Een gelakte tafel is het makkelijkst schoon te maken: de laklaag voorkomt dat vuil diep intrekt. Gebruik een zachte doek met groene zeepwater. Geen schuurspons of schuurpapier want dat krast de laklaag. Kringen of vlekken die door de lak heen zijn gegaan, zijn zonder afschuren moeilijk te verwijderen.
Veeg losse rommel weg met een droge zachte borstel. Laat zaagsel, bladeren en grove aanslag los voordat je nat aan de slag gaat.
Altijd met de houtnerf mee. Geen hogedrukspuit, geen baking soda, geen schoonmaakazijn in grote hoeveelheden.
Zeepwater dat achterblijft trekt in het hout en laat witte waas achter. Spoel af met schoon water.
Behandel of olie nooit op vochtig hout. Wacht minimaal 24 uur, liefst langer. Op nat hout sluit je vocht op en krijg je slechte hechting en vlekken.
Wat je nooit moet doen: hogedrukspuit (spuit de houtnerf open), baking soda (tast de beschermlaag aan), azijn in grote hoeveelheden (hoge zuurgraad beschadigt het hout), behandelen op nat hout.
Een houten tuintafel behandelen doe je om hem te beschermen en zijn uitstraling te bewaren. Er zijn drie opties: olie, beits of lak. Elk heeft een andere werking en andere consequenties voor het onderhoud op de lange termijn. De keuze die je nu maakt, bepaalt ook wat je in de toekomst kunt doen.
Olie trekt in het hout en vormt geen filmlaag. Het hout behoudt zijn natuurlijke, matte uitstraling en blijft aanvoelen als hout. Omdat er geen filmlaag is, kunnen kleine krassen en gebruikssporen zichzelf deels herstellen bij de volgende oliebeurt. Nadeel is dat je de tafel regelmatig opnieuw moet oliën, een à twee keer per seizoen bij intensief gebruik. Olie is de meest vergevingsgezinde optie: bijwerken is makkelijk en je hebt geen kans op scheuren of loslaten.
Beits trekt gedeeltelijk in het hout, houdt de nerf zichtbaar en geeft meer bescherming tegen UV en vocht dan olie. Buitenbeits is beter bestand tegen de wisselingen van het weer dan binnenshuis gebruikte producten. Een transparante beits moet je jaarlijks bijwerken, een dekkende beits houdt langer. Beits is de betere keuze als je de kleur van het hout wilt versterken of aanpassen.
Lak vormt een harde filmlaag over het houtoppervlak en biedt de meeste bescherming tegen vlekken en krassen. Maar voor buiten gebruik heeft lak ook nadelen: door de werking van het hout, zetten en krimpen door temperatuurwisselingen, kan de laklaag scheuren. Als er dan vocht tussen het hout en de lak komt, gaat het hout schimmelen. Voor buiten is lak de minst gangbare keuze. Als je toch lakt, gebruik dan een buitenlak met UV-bescherming en flexibele eigenschappen, geen standaard meubelak voor binnen.
| Behandeling | Werking | Onderhoud | Geschikt voor buiten? |
|---|---|---|---|
| Olie | Trekt in het hout, geen filmlaag | 1-2x per seizoen bijhouden | Ja, meest aanbevolen |
| Beits (transparant) | Trekt deels in, versterkt kleur | Jaarlijks bijwerken | Ja, goede UV-bescherming |
| Beits (dekkend) | Filmlaag, verhult nerf | Om de 2-3 jaar | Ja, maar nerf verdwijnt |
| Lak | Harde filmlaag, beste bescherming | Kan scheuren, moeilijk bij te werken | Beperkt, risico op schimmel |
Behandel altijd op schoon en volledig droog hout. Minimaal 24 uur na het schoonmaken wachten, bij koud of vochtig weer langer.
Bij een verweerd of ruw oppervlak eerst licht opschuren met P180. Altijd met de nerf mee. Stofvrij maken daarna.
Meer is niet beter: een te dikke laag olie blijft plakken en trekt niet goed in. Dun aanbrengen en overtollige olie na 15-20 minuten afvegen.
Laat de eerste laag volledig drogen voor je een tweede aanbrengt. Bij een nieuwe of sterk verweerde tafel zijn twee à drie lagen nodig.
Een grijze tuintafel is geen beschadigde tafel. Vergrijzing is een natuurlijk proces waarbij UV-licht de bovenste houtvezels bleekt. Het is een keuze of je dit wilt tegengaan of niet, niet per definitie een probleem.
Sommige houtsoorten, zoals iroko, eiken en douglas, vergrijzen tot een mooie zilvergrijze patina die veel mensen bewust laten gebeuren. Die kleur stabiliseert na een paar seizoenen en vergt dan nauwelijks onderhoud. Wil je de originele kleur bewaren, dan moet je vóór vergrijzing beginnen met beschermen. Ben je eenmaal grijs en wil je dat terugdraaien, dan zijn er twee opties.
Een ontgrijzer of houtreiniger pakt de verweerde toplaag aan en geeft het hout een frissere uitstraling zonder dat je hoeft te schuren. Breng de ontgrijzer aan op nat hout, laat hem inwerken en spoel grondig af. Laat daarna minstens 48 uur drogen voor je behandelt. Een ontgrijzer herstelt de bruine kleur niet volledig maar verwijdert het grijze oxidatielaagje zodat olie of beits daarna beter hecht en de kleur mooier uitkomt.
Opschuren geeft het beste resultaat maar is meer werk. Begin met P80 voor een verweerd oppervlak, ga dan naar P120 en sluit af met P180. Altijd met de nerf mee, nooit dwars. Na het schuren is het hout direct behandelen noodzakelijk: onbeschermd geschuurd hout pakt nieuw vuil direct op en vergrijst sneller dan voorheen.
Niet elk hout vraagt hetzelfde onderhoud. De dichtheid, het looizuurgehalte en de natuurlijke oliegehalte van het hout bepalen hoe het reageert op weersinvloeden en welke behandeling het beste werkt.
| Houtsoort | Vergrijzing | Behandeling | Frequentie |
|---|---|---|---|
| Iroko | Vergrijst tot warm zilvergrijs, stabiel en mooi | Olie of laten vergrijzen. Geen beits nodig voor duurzaamheid | 1x per jaar als je kleur wilt bewaren |
| Eiken | Vergrijst langzaam, blijft van nature goed beschermd door looizuur | Groene zeep voor onderhoud, olie als je kleur wilt bewaren | 1-2x per jaar afhankelijk van gebruik |
| Douglas | Vergrijst relatief snel, zachter hout gevoeliger voor verwering | Olie of beits, regelmatig bijhouden is hier het meest nodig | 2x per seizoen bij intensief gebruik |
| Kloosterhout | Vergrijst langzaam, dicht hardhout | Olie werkt goed, teak oil of hardhout olie specifiek aanbevolen | 1x per seizoen |
Wil je meer weten over de eigenschappen van de houtsoorten die Tafelplein gebruikt? Lees de blog over welk hout kiezen voor een uitgebreide vergelijking per houtsoort.
Twee keer per jaar is voor de meeste houten tuintafels voldoende: een grote beurt in het voorjaar en een controle in het najaar. Woon je aan zee, veel schaduw of woon je in een regio met veel neerslag, dan kan vaker nodig zijn.
Dit is het moment voor de volledige aanpak: schoonmaken, eventueel ontgrijzen of licht opschuren, en daarna behandelen. Loop ook de verbindingen en schroeven na en draai ze indien nodig bij. Een tafel die aan het begin van het seizoen goed behandeld is, heeft de rest van de zomer weinig aandacht nodig.
Vlekken van voedsel, zonnebrandcrème of barbecue het liefst direct aanpakken. Hoe sneller je erbij bent, hoe makkelijker ze eruit gaan. Een geoliede tafel pakt vette vlekken snel op: dep ze niet uit maar vochtig wrijven met groene zeepwater werkt beter. Na weken met veel regen of hitte even controleren of het hout er nog goed bij staat.
Maak de tafel schoon en behandel hem indien nodig voor de winter. Bergt u de tafel op? Kies dan voor een droge, geventileerde ruimte. Dek de tafel niet af met plastic zeil of een ondoordringbare hoes: het hout verstikt dan en er kunnen lelijke vochtplekken ontstaan. Gebruik liever een ademende hoes van katoen of polyester.
De meeste fouten bij het onderhoud van een houten tuintafel ontstaan doordat mensen beginnen met schoonmaken of behandelen zonder te weten wat voor afwerking hun tafel heeft. Wie dat weet, kiest automatisch de juiste methode en voorkomt dat hij de beschermlaag beschadigt of vocht opsluit in het hout.
Een tafel van massief hout is makkelijker te onderhouden dan hij lijkt: schuren, oliën en bijwerken is altijd mogelijk. Dat is het grote voordeel van massief hout boven plaatmateriaal of composiet. Bekijk ons aanbod houten tuintafels of lees meer over het kiezen van de juiste tuintafel voor jouw situatie.
Lees ook
Gerelateerde vragen
Over Jeroen Hamberg
